| Köy Hakkında Bilgi | Köyümüz Bursa ili İznik İlçesine bağlı olup 304'ü kadın 302'si erkek toplam 606 nüfusa sahip olan köyümüz 1895 ve 1908 Yıllığına göre Yenişehir ilçesine bağlı olan köyde, o tarihte 184 hane yaşamaktaydı.Kurtuluş Savaşı sırasında köyde kurulan Rum milisleri ile çeteler arasında çatışmalar olmuştur.Bu sırada köy de Türk çeteleri tarafından yakılmıştır. Savaş sonunda Rumlar köyü terk edip yerine Yunanistan göçmenleri yerleştirilmiştir. Derbent Köyü muhtarlığı ile bu yıl 5. düzenlenen kançiçeği festivali hayli eğlenceli geçmiştir. Kan çiçegi... Literatürdeki adı "Ponera Pregrına". İznik'in Derbent Köyü, Değirmendere Mevkii'nde yetişen kan kırmızı bir çiçek. Lale türünden, soğanlı bir bitki. İznik'i ve İznik Gölü'nü tepeden gören sınırlı bir alanda yetişiyor. Öyle uzun ömürlü bir bitki değil. Mayıs ayının ilk haftasından son haftasına uzanan bir zaman diliminde görebilirsiniz onu. Ormanlık alanda, pınarların arasında, öbek öbek yetişen bu güzelim bitkinin, adına uygun biçimde, kan kırmızı çiçekleri var. Bal arıları hiç eksik olmuyor çiçekleri üzerinden. Anlaşılan bu çiçeğin tozlarında onları çeken bir aroma var. Kan çiçeğinin keşfedilişi de ilginç. 1996 yılında, İznik Dostluk ve Kültür derneği üyeleri, Derbent Köyü'ne pikniğe davet ediliyor. Yörede yürüyüşe çıktıkları sırada kan çiçeğine rastlıyorlar. Bu olağanüstü güzellikteki çiçek herkesi büyülüyor. Hemen o gün, çiçeğin güzelliğini ve köyün adını duyurmak amacıyla "Kan çiçeği Senliği" düzenlemeye karar veriyorlar.Ünü günden güne artan kan çiçeği, ileriki yıllarda İznik'te düzenlenecek bir festivale de isim babalığı yapacak gibi görünüyor. Gelelim Derbent Köyü'ne... Derbent, İznik Yenişehir karayolu üzerinde, gölü ve İznik'i yüksekten gören bir köy. 1923 Mübadelesi öncesinde bir Rum köyü imiş. Mübadeleden sonra Rumlar Yunanistan'a dönerken, köyün şimdiki sahiplerini oluşturan Selanikli 20 aile buraya yerleştirilmiş. Bugün Derbent'lilerin, Yunanistan'la ilişkileri azalmış olsa da sürüyor. Mübadele sırasında Yunanistan'a giden Rumlardan bazıları zaman zaman Derbent' e gelerek özlem gideriyor, atalarının yaşadığı yerleri görüp inceliyorlar. Derbent' in bir özelliği de, İznik'te okuma yazma oranı en yüksek köy olması Köy bu özelliğiyle, Türkiye çapında bazı ilklere imza atmış. Örneğin Cumhuriyet tarihimizin ilk bayan kaymakamı, Derbent Köyü nüfusuna kayıtlı. Köyden çok sayıda üst düzeyde bürokrat, hukukçu, subay, öğretmen, memur yetişmiş. Derbentliler son derece konuksever ve güler yüzlü insanlar. Köyün zengin bir folkloru var. Yöresel oyunlardaki kıvraklık hemen dikkati çekiyor. Kan çiçeği Şenliği, 5 yıldır büyüyen bir coşkuyla gerçekleşiyor. Vikipedi, özgür ansiklopedi kayıtlarına göre ise ; Eski adı Pamucak veya Pamucak derbenti olan köy, eskiden İznik yolunu güven altına almak üzere kurulmuştur. Eski bir köydür. İznik ile Yenişehir yolu üzerinde kurulmuştur. Köy halkı, bu yolun güvenliğini sağlamakla görevli derbentçi idiler. Bu nedenle de bazı vergilerden muaf tutulmuştu. Yunus Bey kızı Hatice Sultan’ın vakıf köyü imiş. Daha sonra Fatih tarafından mülklükten çıkarılmış, Sultan II.Bayezıt döneminde tekrar vakfa verilmiştir. Eski bir Rum köyüdür. Ancak, XVI. yüzyıl seyyahların tarifine göre Derbent’in Rum değil de Sırp köyü olduğu belirtilmiştir. Nitekim XII. yüzyılda Bizanslılar, Rumeli’deki Sırpları Türklere karşı tampon bölgeye sürgün edildikleri bilinmektedir. Olasılıkla, Bizanslıların iskan ettikleri bu Sırp köylerinden birisidir. XIX. yüzyılda bir Rum köyü olmuştur. Köy ile Karacakaya arasında Kilise deresi, Şaraphane deresi mevkilerinde Bizans devri kalıntıları bulunmaktadır. Ayrıca Yazılıtaş ve Yazılıkaya olarak anılan mevkilerde de kayalara kazılmış yazı ve kabartmalar vardır. Bey pınarı ile köy arasında da Evkaya mevkii vardır ki bir kaya mezarıdır. 1895 ve 1908 Yıllığı’na göre Yenişehir ilçesine bağlı olan köyde, o tarihte 184 hane yaşamaktaydı. Kurtuluş Savaşı sırasında köyde kurulan Rum milisleri ile çeteler arasında çatışmalar olmuştur. Bu sırada köy de Türk çeteleri tarafından yakılmıştır. Savaş sonunda Rumlar köyü terk edip yerine Yunanistan göçmenleri yerleştirilmiştir. 1927 yılında 451, 1990 yılında 657, 1997 yılında 656 kişi yaşayan köyde eski bir cami vardır. Köyün meydanındaki eski kilise yıkılıp, alan yapılmıştır. Köyde bugün, 1923 yılında, Yunanistan’ın Kılkış kazasının Paprat köyünden gelen göçmenler yaşamaktadır. Köydeki Çingeneler ise İznik’e göç etmiştir. Köyün doğusundaki kayalıklar da, azizlerin kabartmalarından oluşan bir ayin yeri bulunmaktadır. |